- De eerste bezienswaardigheid op deze wandeling is een zonnewijzer vinden van de kunstenares Catherine Podolski. Deze zonnewijzer bevindt zicht aan het huis van de kunstenares die zich focust op keramiek en werd in 1971 gemaakt.
- Aan dit huis (nummer 152) hang een altimetrisch punt aan de linkerkant. Toen dit punt gemeten werd op 09/02/2018 was het 61,819 meter boven de zeespiegel.
- Op dit rondpunt kan je een slinger van Foucault zien. Het is een blauwe, stalen constructie waaraan een nylondraad hangt. Bovenaan is een nyulondraad vastgemaakt waaraan een goudkleurig gewicht hangt.
De Franse natuurkundige Léon Foucault toonde op 26 maart 1851 aan dat de aarde om haar as draait in het Pantheon van Parijs met zijn constructie. Een slinger vliegt namelijk heen en weer, maar omdat de aarde om haar as draait komt verandert de pendelbeweging van het gewicht. Bij het oorspronkelijke experiment was de slinger boven een bak zand geplaatst, waardoor de verandering van de pendelbeweging goed zichtbaar was. Dit kunstwerk (genaamd "Pensée verticale) is opvallend omdat de veranderende pendelbeweging niet kan waargenomen worden en door het water onder de pendel is het ook moeilijk om de slinger in gang te zetten.
- Op één van de huizen in deze straat staat een zonnewijzer uit het jaar 1996 van P.P. Struye. Onderaan de zonnewijzer staat een spreuk ' SICUT DONAT SOL LUCEM AMOR VITAM'. Dit bekent 'Zoals de zon ons licht geeft, geeft de liefde leven'. Boven het bankje aan de zonnewijzer staat ook meer uitleg over hoe je de zonnewijzer moet gebruiken om het juiste uur te bepalen.
- Aan het cultureel centrum van Oudergem staat er een deel van het 'Ruimte voor Muco' project. Hier kan je een blik werpen op de planeer Mercurius, die een diameter heeft van 12 cm. Deze planeet is de kleinste uit ons zonnestelsel.
Deze Mercurius maakt deel uit van een schaalmodel (1/40.000.000) van de ruimte. Het kunstwerk werd op 16 mei 2004 ingehuldigd.
Dit schaalmodel is een initatief van de Belgische Vereninging voor Strijd tegen Mucoviscidose en zij organiseert jaarlijks nationale mucodag. In 2004 werd deze dag voor de tiende keer georganiseerd en ter ere van deze verjaardag installeerde men 10 kunstwerken die de link tussen 'de wereld' en de permanente strijd die mucopatiënten voeren tegen hun ziekte vorm. Deze zijn een symbool van solidariteit. De Aarde en de Maan staan op de oprijlaan van de Koninklijke Sterrenwacht in Ukkel.
-Kan je het altimetrisch punt vinden dat naast het brugje 30cm boven de tweede trap staat? Op dit punt sta je exact 56,638 (gemeten op 01/01/1981) boven de zeespiegel.
- Aan het einde van de wandeling zie je een symbolische voorstelling van de planeet Venus.
Venus werd op 2 oktober 2004 ingehuldigd en het is van de kunstenaar Tim Roosen
Extra:
Om de wandeling in te korten, kan je de zonnewijzer van P.P Struye overslaan. Dit doe je nadat je de slinger van Foucault bent gepasseerd door in plaats van onder de brug te gaan de trappen te nemen naar de spoorwegwandeling (dit punt bevindt zich net nadat je een klimmer op een huis bent gepasseerd).
De wandeling kruist de "Groene Wandeling". Deze wandeling van 60 km neemt je mee rond Brussel en is in 7 delen opgedeeld.
Wandeling rond en over de Sterrenwacht ( Er is de mogelijkheid om de route in te korten ter hoogte van de tuin Mahsa Amini)
Bezienswaardigheden
- Op de Sterrenwacht:
Op de Sterrenwacht zelf kan je de aarde en de maan aanschouwen. Deze maken deel uit van een landomvattend schaalmodel van het zonnestelsel op een schaal van 1/40.000. Dit schaalmodel werd ontworpen door Tim Roosen en de beelden werden op de sterrenwacht geplaatst in 2004 en staan hier dus al meer dan 20 jaar!
- Standbeeld koning Boudewijn op het Charles Lagrange plein:
Hier staat sinds 1996 een standbeeld van koning Boudewijn (1930-1993) van de hand van de Ukkelse beelhouwster Elisabeth Barmarin. Koning Boudewijn had zijn leven lang veel interesse in de sterrenkunde en bezocht de Sterrenwacht dan ook regelmatig. In 1980 aanvaarde koning Boudewijn het erevoorzitterschap van de oudste sterrenkundige vereniging in België, het SRBA. Het standbeeld is zo geörienteerd dat het lijkt alsof de koning op het punt staat om de Sterrenwacht binnen te wandelen.
Het standbeeld kan ook dienen als verticale gnomon. Wanneer de schaduw van de vorst in het midden van de arduinen tegels valt, is de ware middag op Ukkel aangebroken.
Charles Lagrange (1851-1932) naar wie het plein vernoemd is, was een astronoom en professor aan de Koninklijke Militaire school en hij was directeur van de wetenschappelijke zetel van de Koninklijke Academie. Hij stichtte samen met enkele andere het tijdschrift Ciel et Terre van de Société belge d'Astronomie.
In 1882 reisde hij samen met Louis en Joseph Niesten naar Santiago in Chili om de Venusovergang te obsereven.
Hij was betrokken bij de verhuis van de Sterrenwacht naar Ukkel als recheterhand van de toenmalige directeur Houzeau en hij werd zelf directeur van de Sterrenwacht tussen 1898 en 1900 waarna Georges Lecointe werd benoemd tot zijn opvolger.
- Hamoirlaan 28b:
Hier woonde vroeger de amateurastronoom en natuurliefhebber Paul Dupont (1878-1949). Hij was voorzitter van de société belge d'Astronomie van 1937 tot 1939.
Hij bouwde dit huis in 1923 met een bibliotheek, laboratorium en een waarnemeningskoepel met een diameter van 5.75 m. In deze koepel stond een 16 cm lenzenkijker van het merk Bardou uit Parijs op een equatoriale montering. Daarnaast was er een 13 cm lenzenkijker aanwezig met fotografische mogelijkheden. Verder stond er nog een klein doorgangsinstrument in de tuin met een opening van 3.5 cm om de kloktijd te synchroniseren met de Sterrentijd. Hij maakte opnames van de ringvormige eclips van 17 april 1912 en deze opnames behoren tot de beste die er zijn.
- Linkebeek (muurschildering): Op de kruising van de Alsembergsesteenweg en de Rue de Linkebeek kan je een mooie muurschildering van de Sterrenwacht bewonderen.
- Begraafplaats van de Dieweg:
Op deze begraafplaats bevindt zich het graf van Hergé die ook in deze straat woonde. Hergé had nauwe banden en bracht vaak een bezoek aan de Sterrenwacht. We zien deze bijzondere relatie terugkeren in de strip 'De geheimzinnige ster' waarin Kuifje raad gaat vragen op de Sterrenwacht.
- Geodetisch punt:
Ter hoogte van het spoorwegviaduct (middelste pijler) aan de Sint-Jobsteenweg bevindt zich een altimetrich punt (zuid zijde, 105 cm van de rechterkant, 47 cm boven de grond). De vorm en de grootte van de aarde bepalen is het hoofddoel van de geodesie. Door de aarde te modelleren kan men van alle punten op haar oppervlak de positie beschrijven aan de hand van geografische coördinaten. Kan jij het punt vinden? Kijk naar de foto om te weten wat je moet zoeken.
Deze route gaat van het metrostation Yser naar het metro station Louiza. Onderweg komen we tegen
- Op de Boudewijnlaan 12 werd in 2005 een zonnewijzer aangebracht in een nieuwbouwkantoor. Als schaduwwerper wordt een metalen bol gebruikt die met een spankabel is opgehangen. Dit is de grootste verticale zonnewijzer van ons land. Naast verticale uurlijnen zijn er ook horizontale datumlijnen aangebracht. Bovenaan is er een lijn voor de astronomische winter en onderaan geeft een lijn het begin van de sterrenkundige zomer aan en daartusssen ligt de datumlijn voor de lente- en herfstevening. Op vraag van de architecten Clernaux en Pinon werd de zonnewijzer aangepast op het geografisch tijdsverschil. De uurcijfers onderaan geven de zomertijd aan. Jan de Graeve ontwierp de zonnewijzer en Willy Leenders berekende het uur- en datumpatroon.
- Op het De Brouckèreplein vinden we Hotel Métropole uit de 19de eeuw terug. Dit hotel is verbonden met de Solvay congressen. Dit waren prestigieuze bijeenkomsten rond fysica en scheikinde. De eerste werd in 1911 georganiseerd door Ernest Solvay. Dit was meteen de eerste internationale bijeenkomst ooit rond natuurkunde. Het eerste Solvay congres waar de sterrenkunde centraal stond, werd in 1958 gehouden.
- In de St-Michiels en St-Goedelekathedraal zie je op de zwarte tegelvloer een messinglijn lopen van bijna 34 meter lang. Door deze middaglijn kan bepaald worden wanneer het exact middag is.
De middaglijn werd in 1836 aangelegd door Adolphe Quetelet en paste binnen een groot project van de nieuwe Belgische regering om de tijdverschillen in de verschillende steden weg te werken. Dit was noodzakelijk geworden omdat er een treinnetwerk werd aangelegd in België en dan was het van groot belang dat de treinen volgens dezelfde tijsaanduiding reden. De middaglijn in de Brusselse kathedraal werd als eerste aangelegd en later zou Quetelet er nog 9 andere maken en in het totaal werden er 41 middaglijnen in België gemaakt. Quetelet koos voor de kerk door haar ideale noord-zuid oriëntatie en omdat hij het belangrijk vond dat het volk toegang zou hebben tot deze nieuwe tijdsaanduiding.
De middaglijn werkt dankzij een kleine opening of oculus in de dikke stenen middenstijl van het brandglasraam van het zuidelijke dwarsschip. Wanneer de zon precies in het zuiden staat valt de zon door de opening op de middaglijn in de kerk. De beste periode om de middaglijn waar te nemen is in de zomer bij blauwe hemel. Door een hoogbouw op het Sint-Gudulaplein wordt de zon vanaf half oktober tot begin maart belemmert.
De middaglijn die in de kerk kan bewonderd worden, is niet de oorspronkelijk die door Adolphe Quetelet werd aangelegd en die uit koper was gemaakt. Tussen 1982 en 1996 werd de kerk gerestaureerd waarbij ook de vloer werd heraangelegd. Hiermee verdween de oorspronkelijke middaglijn. Maar dankzijn de inspanningen van Paul Pâquet (toenmalig directeur van de Sterrenwacht) en de vele gnomica-liefhebbers, kwam er een nieuwe middaglijn uit messing die in 2001 werd ingehuldigd, na nieuwe renovatiewerken. De nieuwe middaglijn kwam er met behulp van het studiebureau van Walter Lavrauw die samen met André Koeckelenbergh de nodige opmetingen (nu met moderne instrumenten) uitvoerde.
- We passeren langs de Koudenberg waar we tussen het Paleis voor Schone Kunsten en het muziekmuseum 'Old England' een zonnewijzer zien op een gebouw in neorenaissance stijl met gotische kenmerken. Dit is de voormalige 'Pharmacie Delacre' uit 1895. Het gebouw werd ontworpen door architect Paul Saintenoy. De mozaïk van de zonnewijzer werd gemaakt door de Italiaan Silvio Tolomei. De uurcijfers worden weergegeven in Arabische tekens.
- Vlak voor het gebouw van het Paleis der Academiën staat een marmeren standbeeld van Adolphe Quetelet. Het paleis zelf is een neoclassicistisch gebouw uit 1823-1828. Beeldhouwer Charles-Auguste Fraikin kreeg de opdracht een standbeeld te maken ter ere van Adolphe Quetelet die naast oprichter van de Koninklijke Sterrenwacht ook secretaris was van de Koninklijke Academie van België (waar hij al op 24-jarige leeftijd lid werd) en stichter van de natuurwetenschap der Maatschappij. De inhuldiging van het standbeeld vond plaats op 11 mei 1880.
In dit paleis werd ook de Internationale Astronomische Unie (IAU) opgericht in de zomer van 1919. Deze unie zou onder andere het Carte du ciel project realiseren.
- Na de wandeling kan je met de metro 2 of 6 aan Troon terugkeren naar het beginpunt van de wandeling.